“Mahmudhoca Behbudi ve Türkistan'ın Kültürel Ortamında Yenileşme Süreçleri” konulu Cumhuriyet Düzeyinde Bilimsel ve Uygulamalı Konferans gerçekleştirildi.

BASIN BÜLTENİ

Vatanımızın tarihinde son derece karmaşık ve zorlu bir dönem olan 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan Mahmudhoca Behbudi, Türkistan Cedidcilik Hareketinin kurucusu olarak kabul edilmektedir. Bölgedeki reform hareketlerinin öncüsü olarak millî ruhun, ana dilinin, eğitimin, edebiyat ve sanatın, basının gelişmesine, dünyadaki ileri kalkınma başarılarından yararlanarak halkımızın bilinç ve düşünce düzeyini yükseltmeye ve özgürlüğe ulaşmaya bütün hayatını adamıştır.

Mahmudhoca Behbudi, döneminin gerici güçlerinin direnişine rağmen Türkistan'da yeni yöntemli okulların kurulmasına, ders kitaplarının hazırlanmasına, yayınevlerinin ve tiyatroların açılmasına öncülük etmiştir. Usta bir gazeteci ve düşünce yazarı olarak döneminin güncel sorunlarına ilişkin çok sayıda eser ve makale kaleme almıştır. Bunun yanı sıra “Semerkant” gazetesini ve “Oyina” dergisini yayımlamıştır. 1911 yılında Özbek ulusal tiyatrosunun başlangıcını oluşturan ilk tiyatro oyununu yazarak Türkistan aydınları arasında büyük takdir kazanmıştır. 1914 yılında “Turan” Tiyatrosu'nda sahnelenen “Padarkuş” (“Baba Katili”) adlı oyunuyla bölgemizde tiyatro sanatının temellerini atmıştır. Ne yazık ki seçkin edebiyatçı ve toplum önderi, kötü niyetli güçlerin kurbanı olmuştur.

Bağımsız Özbekistan'da Mahmudhoca Behbudi'nin hatırasının yaşatılmasına, hayatının ve çalışmalarının derinlemesine araştırılmasına, bilimsel ve edebî eserlerinin geniş kitlelere tanıtılmasına özel önem verilmektedir. Taşkent'teki Edebiyatçılar Sokağı'nda görkemli bir heykelinin dikilmesi, Semerkant şehrinde ev müzesinin kurulması ve yetenekli oyun yazarları için Mahmudhoca Behbudi adına bir ödül oluşturulması bu yönde atılan yeni somut adımlar arasındadır.

Mahmudhoca Behbudi'nin eserlerinin genç kuşaklarımızın entelektüel ve manevi potansiyelinin artırılmasındaki, bu doğrultuda onların Yeni Özbekistan'ın kurucuları ve gerçek vatansever bireyler olarak yetiştirilmesindeki rolü ve önemi dikkate alınarak, ayrıca onun paha biçilmez mirasının daha kapsamlı şekilde araştırılması ve tanıtılması amacıyla “Mahmudhoca Behbudi ve Türkistan'ın Kültürel Ortamında Yenileşme Süreçleri” konulu Cumhuriyet Düzeyinde Bilimsel ve Uygulamalı Konferans düzenlenmiştir.

Konferansta şu konulara ilişkin bildiriler ele alınacaktır: Türkistan Cedidcilik Hareketinin kurucusu Mahmudhoca Behbudi ve onun eğitim ve aydınlanma faaliyetleri; düşünürün devlet anlayışına ilişkin görüşleri; ulusal tiyatro ve tiyatro edebiyatının kurucusu olarak rolü; yayıncılık ve makale yazarlığı faaliyetleri ile bu faaliyetlerde millî ruhun yansıması; Yeni Özbekistan'da M. Behbudi'ye, millî aydınlara ve onların mirasına verilen önem; sinema filmlerinin hazırlanması; yabancı ülkelerde M. Behbudi'nin ve bilimsel mirasının araştırılması.

Bilimsel ve uygulamalı konferansın amacı, Türkistan Cedidcilik Hareketi temsilcilerinin faaliyetlerinin günümüzdeki sosyal, kültürel ve eğitsel önemini incelemek, kültürel miraslarının bağımsızlık yıllarında araştırılması, yeniden halka kazandırılması ve millî bağımsızlık düşüncesinin yaygınlaştırılmasındaki rolünü analiz etmektir. Konferans ayrıca büyük düşünürün manevi ve eğitsel mirasının günümüzün çok yönlü gelişmiş genç kuşaklarının yetiştirilmesindeki öneminin belirlenmesine yönelik yeni düşüncelerin oluşmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Konferans, Özbekistan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığına bağlı Kültür Araştırmaları ve Somut Olmayan Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü tarafından; araştırma kurumlarının temsilcileri, seçkin düşünürün faaliyetleri ve mirası üzerine araştırmalar yapmış bilim insanları, üniversite öğrencileri ve basın mensuplarının katılımıyla düzenlenecektir.